Kun je een kunstgebit reinigen in een ultrasoon reiniger? Ja, en voor de meeste protheses is dit een mildere manier van schoonmaken. Het is wel belangrijk dat je koud kraanwater gebruikt, het juiste reinigingsmiddel kiest en de juiste reinigingstijd instelt. In dit artikel leggen we je stap voor stap uit hoe je jouw prothese optimaal en veilig reinigt.
Je poetst je kunstgebit trouw, maar toch blijft er soms een vervelende rand tussen de tanden zitten. Of misschien merk je dat het na een paar maanden minder fris gaat ruiken. Dat is meestal geen kwestie van harder poetsen, maar van plekken waar je met een borstel simpelweg niet bij komt.
Precies daar biedt een ultrasoon reiniger uitkomst. Hieronder lees je hoe je deze methode het beste toepast, welke middelen wel en niet geschikt zijn en hoe lang je jouw prothese in het badje laat.
Kan een kunstgebit in een ultrasoon reiniger?
Ja, een kunstgebit kan veilig in een ultrasoon reiniger.
Een ultrasoon reiniger brengt water in trilling door middel van geluidsgolven. Daardoor ontstaan talloze microscopisch kleine belletjes die tegen het oppervlak tikken en het vuil effectief losmaken.
Het voordeel voor een kunstgebit is groot: de belletjes bereiken ook de diepe gleuven, de ruimte achter de tanden en de holte tegen je gehemelte. Dit zijn precies de plekken waar een gewone protheseborstel moeilijk bij komt.
-
Standaard acrylaat kunstgebit: Is uitermate geschikt voor ultrasoon reinigen.
-
Gedeeltelijke prothese of frame met metalen ankers: Wees hier voorzichtig mee. Door de trillingen kunnen de metalen ankers verbuigen. Kies de kortste stand en haal de prothese er voorzichtig uit, zodat de ankers nergens achter blijven haken.
-
Klikgebit: Zitten de klikonderdelen goed vast in de prothese, dan geeft ultrasoon reinigen in principe geen problemen.
-
Zachte voering: Wees hier voorzichtig mee. Gebruik een mild middel en kies de kortste stand. Twijfel je? Vraag het dan even na bij je tandprotheticus.
Let op: Zit er al een barstje in je kunstgebit of zit er een tand los? Leg de prothese dan niet in de ultrasoon reiniger, maar maak een afspraak bij de tandprotheticus. Een ultrasoon reiniger veroorzaakt deze schade weliswaar niet, maar kan het probleem wel verergeren.
Welke middelen gebruik je in het waterbad?
Gebruik koud kraanwater als basis, geen warm of heet water. Warm water kan het kunststof vervormen, waardoor je kunstgebit niet meer goed past.
Je kunt het water combineren met de volgende middelen:
-
Reinigingstabletten voor kunstgebitten: Let op de weektijd op de verpakking, vaak maar een paar minuten. Langer weken kan het kunststof aantasten. Een programma van 5 of 10 minuten is dan te lang. Gebruik je een tablet, week je prothese dan apart volgens de verpakking en reinig hem daarna in de ultrasoon reiniger met koud water en een druppel milde zeep.
-
Een druppel mild afwasmiddel: Een prima en voordelig alternatief voor dagelijks gebruik. Gebruik echt slechts één druppel: te veel zeep veroorzaakt overtollig schuim, wat de ultrasone trillingen dempt.
-
Vloeibare groene zeep: Wordt door tandprothetici vaak aangeraden voor protheses omdat het zeer mild is.
Advies van de tandprotheticus: Volgens Tandprothetische Praktijk Al Neema is een ultrasoon reiniger een goede aanvulling op dagelijks poetsen, maar geen vervanging. Hun tips: gebruik koud water, en week een prothese niet langer in een reinigingstablet dan de voorgeschreven tijd (meestal zo'n 3 minuten). Te lang weken maakt het kunststof poreus en zwakker. Als vloeistof noemen ze een middel dat speciaal bedoeld is voor het weken van protheses, zoals Ecosym Week.
Wat mag er absoluut NIET in de tank?
-
Chloor of bleekmiddel: Dit tast het kunsthars aan en kan verkleuringen of beschadigingen veroorzaken.
-
Tandpasta: Tandpasta bevat schuurdeeltjes die kleine krassen maken in het materiaal, waardoor het oppervlak dof wordt en bacteriën zich juist sneller hechten.
-
Schoonmaakazijn: Azijn wordt soms genoemd tegen kalkaanslag, maar dit is een weekmethode die je eventueel apart in een bakje doet. Giet nooit zuren rechtstreeks in de roestvrijstalen tank van je apparaat.
Hoe reinig je jouw kunstgebit stap voor stap?
-
Afspoelen: Spoel je prothese eerst af onder koud stromend water om losse etensresten te verwijderen.
-
Vullen: Vul het reservoir van de ultrasoon reiniger met koud water tot de aangegeven MAX-lijn en voeg het gekozen reinigingsmiddel toe.
-
Plaatsen: Leg je kunstgebit voorzichtig in het reservoir. Zorg dat het helemaal onder water ligt.
-
Reinigen: Kies het gewenste programma (zie hieronder voor de tijden) en laat de cyclus aflopen.
-
Naspoelen: Haal de prothese uit het reservoir en spoel deze grondig af onder koud water om eventuele zeep- of tabletresten te verwijderen.
-
Napoetsen: Poets de prothese kort na met een zachte protheseborstel en bewaar hem zoals je gewend bent.
Hoe lang moet een kunstgebit in de ultrasoon reiniger?
De reinigingstijd varieert van een paar minuten tot ongeveer tien minuten. Welke tijd je kiest, hangt af van de situatie:
-
Dagelijkse reiniging (5 minuten): Dit is de standaardduur voor het dagelijkse onderhoud.
-
Gevoelige protheses (de kortste stand): Heb je een frame met metaal, een zachte voering of een oudere prothese? Kies dan de kortste stand van je apparaat. Is het resultaat nog niet naar wens, herhaal het korte programma dan nog een keer.
-
Hardnekkige/zichtbare aanslag (10 minuten): Voor aanslag door koffie, thee of roken kun je een langer programma van 10 minuten instellen.
Eerlijk advies over tandsteen: Verse aanslag en zachte tandplak worden moeiteloos verwijderd. Kalkaanslag of tandsteen dat er al maanden zit, of diepe verkleuringen in het materiaal, krijg je thuis meestal niet meer volledig weg. Hiervoor kun je het beste een afspraak maken met je tandprotheticus voor een professionele polijstbeurt.
Zwarte aanslag op je kunstgebit verwijderen
Verse donkere verkleuring krijg je thuis vaak weg met weken en reinigen. Zit de zwarte aanslag er al maanden en voelt hij hard aan, dan lukt dat thuis meestal niet meer en kun je beter naar de tandprotheticus gaan.
Waar komt zwarte aanslag vandaan?
Je kunstgebit neemt kleur op van wat je eet en drinkt. Koffie, thee, rode wijn en roken zijn de bekendste boosdoeners. De kleur hecht zich vooral aan plekken waar al een laagje aanslag zit, zoals tussen de tanden en langs de rand van het tandvlees.
Blijft aanslag lang zitten, dan wordt het hard. Dat noem je tandsteen. Tandsteen is ruw en neemt nog makkelijker kleur op, waardoor het steeds donkerder wordt.
Wat werkt wel?
-
Weken in een reinigingstablet: dat maakt de aanslag zachter. Houd je aan de weektijd op de verpakking, niet langer.
-
Het langere programma van je ultrasoon reiniger: de trillingen maken het losgeweekte vuil los uit de gleuven. Gebruik daarbij koud water met een druppel milde zeep.
-
Naborstelen met een zachte protheseborstel: zo haal je de laatste losse resten weg.
Doe dit een paar dagen achter elkaar. Verse verkleuring wordt dan vaak stap voor stap lichter.
Wat werkt niet?
-
Krabben met een mes, nagel of tandenstoker: zo maak je krassen, en in die krassen hecht nieuwe aanslag juist sneller.
-
Tandpasta of schuurmiddel: daar wordt het oppervlak dof van.
-
Bleek of chloor: dat kan het kunststof aantasten en verkleuren.
Laat het nakijken als
-
de zwarte plekjes steeds terugkomen, ook als je goed schoonmaakt;
-
de verkleuring in de zachte voering zit;
-
je niet zeker weet wat het is.
De tandprotheticus kan je prothese professioneel reinigen en polijsten. Daarna is hij weer glad en blijft nieuwe aanslag minder snel zitten.
Hoe vaak kun je een ultrasoon reiniger gebruiken?
-
Frequentie: Je kunt de ultrasoon reiniger dagelijks gebruiken, bijvoorbeeld 's avonds na de maaltijd. Een paar keer per week is ook voldoende als je het combineert met dagelijks handmatig poetsen.
-
Ververs het water: Ververs het water na elke reinigingsbeurt. In gebruikt water verzamelen zich vuil en bacteriën; dit wil je de volgende dag niet hergebruiken.
-
Hygiëne bij meerdere protheses: Wonen er meerdere mensen met een prothese in huis? Reinig de kunstgebitten dan nooit tegelijk in dezelfde tank om kruisbesmetting van bacteriën en speeksel te voorkomen. Reinig ze na elkaar en ververs tussentijds het water.
Is UV-C-licht geschikt voor het reinigen van een kunstgebit?
Sommige ultrasoon reinigers zijn uitgerust met een ingebouwde uv-c-lamp. Het is belangrijk om te weten dat trillingen en uv-c-licht twee verschillende functies hebben:
-
Ultrasone trillingen: Maken het vuil, de tandplak en aanslag fysiek los.
-
UV-c-licht: Wordt gebruikt om oppervlakken te ontsmetten en werkt alleen op de plekken waar het licht direct op schijnt.
Conclusie: UV-C-licht is een uitstekende hygiënische aanvulling, maar geen vervanging voor het losmaken van vuil. Het haalt namelijk zelf geen fysieke aanslag weg.
Zoek je een apparaat dat beide technieken combineert? De Blissify ultrasoon reiniger met uv is speciaal ontwikkeld om zowel grondig te reinigen als optimaal te desinfecteren.
Vervangt ultrasoon reinigen het gewone poetsen?
Nee. Zie ultrasoon reinigen als een aanvulling op je dagelijkse mondzorg, niet als een volledige vervanging.
Blijf je prothese daarom dagelijks voorzichtig poetsen met een speciale protheseborstel. Vergeet ook niet om je eigen gehemelte, tandvlees, tong en eventuele eigen tanden zachtjes te reinigen. De ultrasoon reiniger doet het werk op de plekken waar je borstel niet bij kan; jij doet de rest.
Kunstgebit schoonmaken zonder ultrasoon reiniger: azijn, vaatwasser of bruistabletten?
Ook zonder ultrasoon reiniger kun je je kunstgebit goed schoonhouden: met een protheseborstel, een milde zeep en bruistabletten. De vaatwasser is nooit een goed idee. Azijn kun je alleen met de nodige voorzichtigheid gebruiken.
De basis: borstel en milde zeep
Dit doe je elke dag. Borstel je prothese met een zachte protheseborstel en een druppel milde zeep of vloeibare groene zeep. Doe het boven een wasbak met een laagje water of een handdoek erin, dan valt hij zacht als hij uit je handen glipt. Spoel daarna goed na met koud water.
Bruistabletten
Bruistabletten voor kunstgebitten zijn makkelijk in gebruik en maken aanslag zachter. Houd je aan de dosering en de weektijd op de verpakking.
Een tablet weekt alleen. Het vuil dat in de diepe gleuven zit, haal je er daarna nog zelf uit met de borstel. Heb je een prothese met metalen delen? Kijk dan op de verpakking of het tablet daarvoor geschikt is. Sommige tabletten zijn speciaal voor gedeeltelijke protheses.
Azijn
Azijn wordt vaak genoemd als huismiddeltje tegen kalkaanslag. Wil je het proberen, gebruik het dan verdund in een apart bakje. Laat het kort inweken en spoel je prothese daarna heel goed na.
Heb je een frame met metalen delen of een zachte voering? Vraag dan eerst aan je tandprotheticus of azijn geschikt is. Gebruik azijn nooit als vervanging van dagelijks borstelen.
Vaatwasser
Nee. In de vaatwasser wordt het te heet. Het kunststof kan vervormen, en dan past je prothese niet meer goed. Ook de vaatwastabletten zijn te agressief voor je kunstgebit.
| Methode | Wat doet het? | Let op |
|---|---|---|
| Borstel + milde zeep | Haalt dagelijks vuil en tandplak weg | Zachte borstel, geen tandpasta |
| Bruistabletten | Maakt aanslag zachter | Borstel daarna nog na; let bij metaal op de verpakking |
| Azijn | Wordt genoemd tegen kalkaanslag | Verdund, apart bakje, goed naspoelen; bij metaal eerst navragen |
| Vaatwasser | Niet geschikt | Kunststof kan vervormen |
Veelgemaakte fouten om te vermijden
-
Warm, heet of kokend water gebruiken: Hierdoor kan het kunststof vervormen.
-
Te lang weken in een reinigingstablet: Houd je aan de weektijd op de verpakking. Langer weken kan het kunststof aantasten.
-
Poetsen met gewone tandpasta: Maakt het oppervlak dof en krasgevoelig.
-
Agressieve middelen gebruiken: Zoals chloor, bleek of pure azijn in de tank.
-
Droog laten worden: Een kunstgebit hoort vochtig bewaard te worden om krimpen te voorkomen.
-
Het water laten staan: Laat gebruikt water niet in de tank zitten voor een volgende keer.
-
Gebruiken bij beschadigingen: Reinig een gebroken of gebarsten prothese niet in het badje.
Hoe houd je de ultrasoon reiniger zelf schoon?
Om jarenlang plezier te hebben van je apparaat, is eenvoudig onderhoud van de tank van belang:
-
Na elk gebruik: Giet de tank leeg en veeg de binnenkant droog met een schone, zachte doek. Dit voorkomt kalkaanslag en bacteriegroei.
-
Kalkaanslag verwijderen: Ontstaat er op den duur een witte waas op de RVS-bodem? Ontkalk de tank dan volgens de gebruiksaanwijzing van het apparaat en spoel daarna grondig na.
-
Belangrijke waarschuwingen: Zet het apparaat nooit aan zonder water (dit beschadigt het apparaat) en vul de tank nooit boven de aangegeven maximumlijn.
Minder belasting voor je handen, minder kans op schade
Een groot voordeel van ultrasoon reinigen dat vaak over het hoofd wordt gezien: het behoud van je prothese en het gebruiksgemak.
Het handmatig poetsen van een gladde prothese boven een harde wasbak vereist een goede motoriek en een stevige grip. Als je minder kracht in je handen hebt, is een ultrasoon reiniger een uitkomst. Je legt de prothese in de tank en het apparaat doet het werk.
Daarnaast is het laten vallen van een kunstgebit in een harde of keramische wasbak een van de meest voorkomende oorzaken van breuk. Hoe minder lang je de natte, gladde prothese vast hoeft te houden, hoe kleiner de kans op ongelukken.
Tip: Leg tijdens het afspoelen altijd een opgevouwen handdoek in de wasbak of vul de wasbak met een laagje water. Mocht de prothese uit je handen glippen, dan valt deze zacht.
Waar let je op bij een ultrasoon reiniger voor je kunstgebit?
Let vooral op de grootte van de tank, de programmatijden en hoe makkelijk je het apparaat schoonhoudt. Een duur apparaat met veel functies is niet nodig. Het moet vooral passen bij jouw prothese en bij hoe vaak je het gebruikt.
-
Past je prothese erin? Je kunstgebit moet helemaal onder water liggen. Wil je een boven- en onderprothese tegelijk reinigen, dan heb je een grotere tank nodig. Meet je prothese en vergelijk dat met de afmetingen en de inhoud van de tank.
-
Een tank van roestvrij staal: die is stevig en makkelijk schoon te maken.
-
Korte programma's: voor een prothese met metaal of een zachte voering wil je een korte stand kunnen kiezen.
-
Schakelt hij zelf uit? Dan hoef je er niet bij te blijven staan.
-
UV-C-licht: een extra voor de hygiëne, maar geen vervanging van het reinigen. Het haalt zelf geen aanslag weg.
-
Makkelijk te legen: je ververst het water na elke beurt, dus legen en droogmaken moet eenvoudig gaan.
-
Een duidelijke handleiding, garantie en bedenktijd: handig als het apparaat toch niet goed bij jouw prothese past.
Kort samengevat
Een ultrasoon reiniger is een veilige en zeer effectieve manier om je kunstgebit tot in de kleinste hoekjes schoon te krijgen. Gebruik koud water met een druppel milde zeep. Een reinigingstablet gebruik je apart, niet langer dan de weektijd op de verpakking. Kies voor 5 minuten bij dagelijks onderhoud en 10 minuten bij hardnekkige aanslag.
Draag je ook een aligner of retainer? Lees dan hoe je een aligner schoonmaakt.
Veelgestelde vragen over het ultrasoon reinigen van een kunstgebit
- Mag een kunstgebit in de vaatwasser? Nee, absoluut niet. De temperatuur in een vaatwasser wordt veel te hoog, waardoor het kunststof kan vervormen en je prothese niet meer goed past. Dat is precies waarom een ultrasoon reiniger met koud water wél een veilige en geschikte methode is.
- Het water wordt troebel tijdens het reinigen, is dat erg? Nee, dat is volkomen normaal en zelfs een goed teken! De vertroebeling laat zien dat het losgetrilde vuil uit de kleinste hoekjes van je prothese is verwijderd. Giet het gebruikte water na de reinigingsbeurt weg en vul de tank de volgende keer weer met vers water.
- Ik week mijn kunstgebit al in een reinigingstablet. Vervangt een ultrasoon reiniger dit? Je kunt beide combineren, maar niet tegelijk. Week je prothese in het tablet en houd je aan de weektijd op de verpakking, want langer weken kan het kunststof aantasten. Spoel hem daarna af en reinig hem in de ultrasoon reiniger met koud water en een druppel milde zeep. Het tablet maakt aanslag zachter, de trillingen halen het losgeweekte vuil uit de gleuven.
- Kan een klikgebit ook in een ultrasoon reiniger? Meestal wel. Zitten de klikonderdelen goed vast in de prothese, dan geeft ultrasoon reinigen in principe geen problemen. Twijfel je over jouw prothese? Vraag het dan even na bij je tandprotheticus.
- Hoe bewaar ik mijn kunstgebit na het reinigen? Laat je prothese na het schoonmaken nooit droog of in een warme omgeving liggen. Als het materiaal uitdroogt, kan het zijn vorm verliezen of beschadigen. Bewaar je kunstgebit daarom altijd vochtig, exact zoals je tandarts of tandprotheticus heeft geadviseerd.
- Helpt ultrasoon reinigen tegen een nare geur? Ja, zeker! Een nare geur wordt meestal veroorzaakt door opgehoopte bacteriën en aanslag op lastig bereikbare plekken. Doordat de ultrasone trillingen ook deze lastige hoekjes grondig reinigen, pak je de oorzaak van de geur direct aan. Blijft de nare geur toch aanhouden? Laat je prothese dan even controleren door de tandprotheticus.
Zelf aan de slag met een schone prothese?
Wil je jouw kunstgebit thuis eenvoudig en grondig reinigen zonder gedoe? Met de Blissify ultrasoon reiniger met uv kies je met één druk op de knop het juiste programma van 5 of 10 minuten. Dankzij de ingebouwde uv-c-desinfectie combineer je een diepe reiniging met optimale hygiëne.
